ایده‌های عملیاتی

هنگام انتخاب موضوع و عنوان برای کرسی آزاد اندیشی به چه نکاتی توجه کنیم؟

یکی از مهمترین قسمت‌های طراحی یک کرسی موفق، انتخاب درست موضوع و عنوان می‌باشد. ابتدا باید به این مساله توجه شود که موضوع، مسئله‌ای است که می‌خواهیم به آن بپردازیم ولی عنوان، آن تیتر و جمله‌ای است که روی تبلیغات می‌خورد.

یکی از مهمترین قسمت‌های طراحی یک کرسی موفق، انتخاب درست موضوع و عنوان می‌باشد. ابتدا باید به این مساله توجه شود که موضوع، مسئله‌ای است که می‌خواهیم به آن بپردازیم ولی عنوان، آن تیتر و جمله‌ای است که روی تبلیغات می‌خورد.

در ادامه برخی از نکات مهم در انتخاب موضوع و عنوان را بیان می‌کنیم:

  • موضوع نباید بیش از حد عمیق یا سطحی باشد

موضوعات کرسی‌های آزادفکری نباید خیلی عمیق و تخصصی باشد. مسلما موضوعات خیلی عمیق دغدغه افراد معدودی از دانشجویان خواهد بود و عموم دانشجویان با چنین موضوعاتی ارتباط برقرار نخواهند کرد و در صورت انتخاب چنین موضوعاتی استقبال دانشجویان به طور چشمگیری کاهش پیدا خواهد کرد. از طرفی سطحی بودن موضوعات نیز ضمن اینکه باعث بی علاقگی دانشجویان به حضور در جلسه می‌شود مانع محقق شدن توسعه واقعی فکر و اندیشه و تضارب آرای مختلف – که یکی از اهداف اصلی برگزاری کرسی هاست- می‌گردد.

به عنوان مثال: تقابل فلسفه صدرایی و فلسفه کانت یا پوپر موضوعی فراتر از دغدغه‌های عامه دانشجویان است.

  • موضوع باید دغدغه و مبتلا به دانشجویان و متناسب با نیازهای واقعی جامعه یا مناسبت‌ها باشد.
  • موضوع باید دغدغه و مبتلا به عموم دانشجویان باشد نه فقط افراد برگزارکننده برنامه

به عنوان مثال موضوع تفکیک جنسیتی در برهه‌ای به طور جدی مطرح شده بود و دانشجویان با این موضوع درگیر شده بودند و خیلی از دانشگاه‌ها با این موضوع کرسی برگزار کردند.

می توان با برگزاری نظرسنجی در سطح دانشگاه یا در جلسه کرسی ها، در انتخاب موضوع جلسه بعدی از دانشجویان نظر خواست و آن‌ها را در تعیین موضوع مورد علاقه شان سهیم کرد. برای این کار ابتدا باید باتوجه به نکاتی که در این بخش گفته شده است چند موضوع مناسب انتخاب کرد و سپس از مخاطب خواست که بین آن‌ها موضوع مورد علاقه و دغدغه اش را انتخاب کند. نظرسنجی می‌تواند پیامکی یا مکتوب باشد.

بعضی از وقت‌ها مسائلی در جامعه اتفاق می‌افتد که عموم مردم و دانشجویان به نوعی با آن درگیر می‌شوند. برخی از این مسائل که ارزش و اهمیت گفتگو کردن دارند را می‌توان به عنوان موضوع کرسی‌ها انتخاب کرد.

  • یکی از روش‌های انتخاب موضوع مرور مناسبت‌های تقویم و تطبیق زمان برگزاری کرسی با یک مناسبت خوب است.

به عنوان مثال موضوع انتخابات موضوعی اقتضایی و متناسب با شرایط جامعه بود که برخی از دانشگاه‌ها حول آن کرسی برگزار کردند یا موضوع افزایش قیمت سکه و دلار، تحریم و مسائل اقتصادی، در برهه‌ای به دغدغه مردم و دانشجویان تبدیل شده بود.

  • جذاب بودن به تنهایی کافی نیست. موضوع باید اهمیت و اصالت داشته باشد( اهمیت و اصالت موضوع)

ممکن است موضوعاتی وجود داشته باشند که از جذابیت خاصی برخوردار باشند ولی اهمیت و اصالت و ارزش گفتگو کردن نداشته باشند. در انتخاب موضوع همواره باید به این مسئله توجه کرد که موضوعاتی را انتخاب کنیم که واقعا جای آزاد شدن فکر و اندیشه‌های متفاوت را داشته باشند.

به عنوان مثال ممکن است موضوعاتی حول وضعیت باشگاه‌های لیگ برتر فوتبال یا مبادلات بازیکنان یا مدیریت فوتبال در ایران برای تعداد زیادی از دانشجویان جذاب باشد ولی برگزاری کرسی حول آن شاید خیلی اصالت نداشته باشد.

  • موضوع و عنوان نباید انفعالی باشد و ما را در موضع نقد و انفعال قرار دهد

خیلی از اوقات ما در برگزاری کرسی صرفا به دنبال پاسخ به شبهه هستیم یا می‌خواهیم جبهه انقلاب را از یکسری تهمت‌ها مبرا کنیم و در برابر هجمه‌های موجود دفاع کنیم. در حالی که اندیشه‌ها و دیدگاه‌های اسلام و انقلاب در مسائل مختلف نه تنها قابل دفاع کردن است بلکه آنچنان استوار است که اندیشه‌های مقابل را از صحنه تقابل فکری بیرون می‌کند و آن‌ها را زیر سوال می‌برد.

مثلا عنوان« ولایت فقیه و دیکتاتوری» عنوانی است که مخاطب در نگاه اول تصور می‌کند دو مفهوم دیکتاتوری و ولایت فقیه به طور پیش فرض یک قرین بودنی با هم دارند و ما با برگزاری کرسی با این عنوان قصد داریم بگوییم که نه خیر، ولایت فقیه دیکتاتوری نیست. به جای عنوان بالا می‌توان از عنوان « ولایت فقیه، عامل دیکتاتوری یا تنها مانع دیکتاتوری» استفاده کرد. که در واقع با انتخاب چنین عنوانی می‌خواهیم این مسئله را تبیین کنیم که نه تنها ولایت فقیه دیکتاتوری نیست(جنبه تدافعی) بلکه با توجه به فرمایش امام اتفاقا تنها مانع دیکتاتوری همین ولایت فقیه است(جنبه تهاجمی)

  • موضوع نباید باعث ایجاد دو قطبی موافق و مخالف گردد

ایجاد دو قطبی موافق و مخالف در جلسه کار درستی نیست. بخصوص اینکه در مباحث انسانی و اندیشه‌ای عقاید، افکار، موضع‌ها و اظهارنظرها صفر و یکی و مطلق نیستند. بلکه یک طیف را شامل می‌شود. در نتیجه باید در انتخاب موضوع به این مسئله توجه شود که موضوع بدون مرزبندی و باز انتخاب شود.

مثلا عنوان « حجاب، محدودیت یا مصونیت؟» عنوانی است که دو طرف یا دو قطب دارد. ولی عناوین « دانشجوی سیاسی، دانشگاه سیاسی» و « مجلس خوب، نماینده خوب” عناوینی باز و بدون مرزبندی هستند.

  • عنوان نباید جانبدارانه باشد و در مورد مسئله مورد بحث طرفداری و نتیجه گیری کرده باشد

گاهی عناوین را طوری انتخاب می‌کنیم که مخاطب با خواندن آن احساس می‌کند یک پیش داوری درباره موضوع صورت گرفته یا بحث سر موضوعی است که در آن یک فرض اولیه و یکطرفه در نظر گرفته شده است.

مثلا عنوان «سران فتنه، طراحان فتنه یا بازی خوردگان دشمنان» عنوانی است که یک فرض را در نظر گرفته و آن اینکه این افراد سران فتنه و فتنه گر هستند در حالیکه ممکن است عده‌ای اعتقاد داشته باشند که این افراد برای گرفتن حق شان وقایع پس از انتخابات را بوجود آورده اند. هرچند که این اعتقاد غلط است ولی باید عنوان، درباره مسئله‌ای نتیجه گیری نکرده باشد.

  • باید به تنوع و جامعیت موضوعات توجه کنیم

نباید فقط در حوزه مباحث سیاسی یا فقط در حوزه مباحث معرفتی موضوع انتخاب کنیم. بلکه باید با ایجاد تنوع و جامعیت، به حوزه‌های مختلف پرداخت.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا